Patron szko艂y

Kr贸lowa Jadwiga (1374-1399)

聽 聽 聽 Przysz艂a na 艣wiat w pierwszych tygodniach 1374 r. jako trzecia i najm艂odsza c贸rka Ludwika W臋gierskiego i El偶biety Bo艣niaczki. M艂odej kr贸lewnie zapewniono staranne wykszta艂cenie – w艂ada艂a poza w臋gierskim i polskim, jeszcze j臋zykiem 艂aci艅skim, w艂oskim i niemieckim.
聽 聽 聽 Wcze艣nie ujawni艂a wra偶liwo艣膰 na krzywdy bli藕nich kszta艂tuj膮c swoj膮 osobowo艣膰 na podstawie wzoru dw贸ch 艣wi臋tych kobiet – szwedzkiej ksi臋偶niczki Brygidy i Katarzyny Sieny.
Czteroletnia Jadwiga by艂a zar臋czona z sze艣cioletnim Wilhelmem Habsburgiem. 艢mier膰 Ludwika W臋gierskiego w 1382 roku przekre艣li艂a te plany. Koncepcja oddania korony polskiej Jadwidze powsta艂a dopiero wtedy, gdy po 艣mierci Ludwika panowie ma艂opolscy nie zgodzili si臋 ani na kontynuacj臋 unii personalnej z W臋grami, ani na regencj臋 Zygmunta Luksemburskiego – m臋偶a Marii, siostry Jadwigi.
Dopiero w 1384 roku Jadwiga przyby艂a do Polski. Oto co pisze w swej Kronice Jan D艂ugosz:

”Zaprawd臋 nadzwyczajnym widowiskiem by艂 贸w wjazd niedoros艂ego dziewcz臋cia, samego bez matki, otoczonego tylko wspania艂ym dworem, wiedzionego przez s臋dziwe duchowie艅stwo, urz臋dnik贸w powa偶nych, 艣wietne niepewno艣ci, zabieg贸w gro偶膮cych losom pa艅stwa,chwil臋 t臋 czyni艂y jakby zwiastunk膮 zbawienia. Kraj w Jadwidze,w „m艂odym kr贸lu” swym, w dziewicy zachwycaj膮cej pi臋kno艣ci, kt贸rej sam wiek dodawa艂 uroku – widzia艂 zbawc臋 i zes艂a艅ca bo偶ego”

聽 聽 聽 15 pa藕dziernika w dniu 艣w. Jadwigi odby艂a si臋 uroczysta koronacja na Wawelu. Od razu po koronacji wszystkie dokumenty pa艅stwowe zacz臋to wystawia膰 w imieniu nowego monarchy – dziesi臋cioletniej Jadwigi. We wszystkich podejmowanych przez m艂od膮 kr贸low膮 dzia艂aniach wysuwa si臋 na czo艂o jej osobowo艣膰, jej cechy charakteru:

”Okazywa艂a rozs膮dek i dojrza艂o艣膰 mimo m艂odego wieku, cokolwiek m贸wi艂a albo czyni艂a, wydawa艂o jakby s臋dziwego wieku powag臋.”

聽 聽 聽 W styczniu 1385 roku pojawi艂o si臋 na Wawelu poselstwo litewskie. Wielki ksi膮偶臋 Jagie艂艂o w zamian za r臋k臋 Jadwigi by艂 got贸w przyj膮膰 wraz ze wszystkimi poddanymi chrze艣cija艅stwo i wcieli膰 swe ziemie do Polski.
14 sierpnia 1385 roku odby艂 si臋 uk艂ad w Krewie o ma艂偶e艅stwie Jadwigi z Jagie艂艂膮 i Unii Polsko – Litewskiej.
18 lutego 1386 roku – ma艂偶e艅stwo Jagie艂艂y z Jadwig膮, a 4 marca Jagie艂艂o zosta艂 koronowany na kr贸la Polski. Ma艂偶e艅stwo to i b臋d膮ca jego nast臋pstwem unia by艂y ogromnie wa偶nymi wydarzeniami – zmieni艂y ca艂y uk艂ad si艂 w 艢rodkowej i Wschodniej Europie.
W czasie podr贸偶y do Wielkopolski zarysowa艂a si臋 r贸偶nica pogl膮d贸w pomi臋dzy ma艂偶onkami dotycz膮ca post臋powania w stosunku do ubogiej ludno艣ci. Historia zapisa艂a pami臋tne jej wyrazy:

,,Gdy wie艣niacy skar偶yli si臋 o zabranie im podwody w podr贸偶y kr贸lewskiej, a kr贸l pociesza艂 , 偶e si臋 to im wynagrodzi, Jadwiga wyrzek艂a w贸wczas znane s艂owa: „krzywdy si臋 wynagrodzi, ale kt贸偶 艂zy im powr贸ci”.

By艂a hojna dla ubogich i cz臋sto odwiedza艂a chorych.
Po powrocie do Krakowa – Jagie艂艂o uda艂 si臋 na Litw臋, a kr贸lowa stan臋艂a na czele wyprawy na Ru艣 Czerwon膮. Wyprawa osi膮gn臋艂a cel i ziemie ruskie powr贸ci艂y na trwa艂e do Polski.
W latach 90-tych Jadwiga mia艂a szerszy udzia艂 w rz膮dzeniu krajem. Stawa艂a si臋 coraz bardziej popularna, rozumia艂a tajniki polityki, ujawniaj膮c wielk膮 przenikliwo艣膰 zw艂aszcza w sprawach krzy偶ackich i litewsko-ruskich. Sta艂a si臋 or臋downiczk膮 pokoju Zakonu z Polsk膮 pod warunkiem zaprzestania niepokojenia Litwy przez Krzy偶ak贸w. Odegra艂a te偶 donios艂膮 rol臋 w doprowadzeniu do zgody mi臋dzy Jagie艂艂膮 i Witoldem.
W swej dzia艂alno艣ci wewn膮trz pa艅stwa coraz wi臋ksz膮 opiek膮 otacza艂a ko艣cio艂y. By艂a pierwszym polskim monarch膮, kt贸ry odwiedzi艂 Jasn膮 G贸r臋. Nak艂adem Jadwigi zbudowano ko艣ci贸艂 Naj艣wi臋tszej Marii Panny, hojnie wyposa偶y艂a ko艣ci贸艂 Mariacki w Krakowie i za艂o偶y艂a na Kleparzu zakon 艣w. Benedykta, by艂a dobroczy艅c膮 innych klasztor贸w. W Katedrze Wawelskiej ufundowa艂a o艂tarz Wniebowzi臋cia. Patronowa艂a t艂umaczeniu na j臋zyk polski Pisma 艢wi臋tego i wielu dzie艂 ojc贸w ko艣cio艂a:

,,Rzecz w膮tpliwa, czy kr贸lowa przybywaj膮c do kraju cokolwiek umia艂a po polsku, ale to pewne, 偶e ten j臋zyk wkr贸tce sobie przyswoi艂a, 偶e wiele ksi臋g pobo偶nych t艂umaczy膰 kaza艂a i, 偶e za jej czas贸w na Wawelu po raz pierwszy da艂o si臋 s艂ysze膰 publicznie polskie S艂owo Bo偶e. R臋k膮 jej szyte ozdoby do ko艣cio艂贸w, liczne dla nich ofiary, dowodz膮 pobo偶no艣ci wielkiej (…) W czasie Wielkiego Postu i przez ca艂y adwent odzian膮 w艂osiennic膮 cia艂o osobliwsz膮 pow艣ci膮gliwo艣ci膮 trapi艂a. Nikt w niej nie widzia艂 p艂ocho艣ci, 偶adnego opiewu, nikomu nie okazywa艂a pychy, zawi艣ci, niech臋ci.”

聽 聽 Na dworze papieskim w Rzymie podj臋艂a starania o odnowienie dzia艂alno艣ci Akademii Krakowskiej. W 1397 roku uzyska艂a pozwolenie papieskie na otwarcie wydzia艂u teologicznego na uniwersytecie krakowskim. W swoim testamencie zapisa艂a uniwersytetowi ogromne sumy (10 kg z艂ota, osobiste klejnoty), dzi臋ki kt贸rym wznowi艂 on swoj膮 dzia艂alno艣膰 w 1400 roku. Odnowiony uniwersytet s艂u偶y艂 podniesieniu kultury umys艂owej w Polsce. Sta艂 si臋 ogniskiem promieniuj膮cym wielk膮 humanistyczn膮 wiedz膮. Wykszta艂ci艂 wielu wybitnych Polak贸w, takich jak Miko艂aj Kopernik, Jan Kochanowski, Pawe艂 W艂odkowic, Andrzej Frycz Modrzewski, Marcin Kr贸l z 呕贸rawicy, Jakub Parkoszowic, Stanis艂aw ze Skalbmierza.
聽 聽 聽 22 czerwca 1399 r. urodzi艂a si臋 parze kr贸lewskiej c贸reczka – El偶bieta Bonifacja, kt贸ra w nieca艂y miesi膮c p贸藕niej zmar艂a, a 17 lipca 1399 r. zako艅czy艂a swoje 偶ycie jej matka. 艢mier膰 Jadwigi wzbudzi艂a szczery i powszechny 偶al. Ca艂y kraj ogarn臋艂a 偶a艂oba.聽 Zosta艂a pochowana na Wawelu.
W polskiej tradycji historycznej zajmuje Jadwiga doczesne miejsce jako jedyna kobieta – kr贸l na tronie polskim i jako w艂adczyni dobrze zas艂u偶ona dla kraju, kt贸ry nie by艂 jej w艂a艣ciw膮 ojczyzn膮, chocia偶 i po ojcu i po matce spokrewniona by艂a z polskimi Piastami.
Po 艣mierci uznana za 艣wi膮tobliw膮.
W czerwcu 1997 r. w czasie wizyty Jana Paw艂a II w Polsce og艂oszona 艣wi臋t膮.